Eliminacje do mistrzostw świata – zasady, terminarz, wyniki

System eliminacji do mistrzostw świata różni się w zależności od dyscypliny i konfederacji – w koszykówce reprezentacja Polski rywalizację o Katar 2027 rozpoczyna 28 listopada 2025 roku meczem z Austrią w Gdyni, natomiast w piłce nożnej europejskie zespoły walczą w grupach, których zwycięzcy awansują bezpośrednio na mundial 2026. Poniżej szczegółowo omawiamy terminarze, tabele i reguły obowiązujące w najważniejszych sportowych kwalifikacjach.

Jak wygląda droga Biało-Czerwonych na mundial koszykarzy w 2027 roku?

Walka o udział w mistrzostwach świata koszykówki, które odbędą się w Katarze, toczy się w dwóch głównych etapach. Zmagania wystartowały w listopadzie 2025 roku i potrwają aż do marca 2027 roku.

W pierwszej fazie grupowej ekipa prowadzona przez Igora Milicicia mierzy się z Austrią, Łotwą i Holandią. Do kolejnej rundy przedostaną się trzy najlepsze zespoły z tej stawki. Później dołączą do nich trzy czołowe drużyny z grupy E, w której grają Chorwacja, Niemcy, Izrael oraz Cypr. Ostatecznie tylko trzy reprezentacje z połączonej grupy wywalczą przepustki do Kataru.

Istotnym elementem regulaminu jest zachowanie punktów zdobytych w pierwszym etapie – trafiają one do wspólnej tabeli drugiej rundy. Rywalizacja startuje w Polsat Plus Arenie w Gdyni, gdzie Polacy po raz pierwszy wybiegną na parkiet w tych eliminacjach. W piątek 28 listopada 2025 roku o godzinie 20:45 ich rywalem będzie Austria. Trzy dni później, 1 grudnia, kadra uda się do Hagi na spotkanie z Holandią.

Po zimowej przerwie Biało-Czerwoni wracają do gry pod koniec lutego 2026 roku. 27 lutego czeka ich wyjazdowa potyczka na Łotwie, a już 1 marca rewanż z tym samym przeciwnikiem – ponownie przy wsparciu publiczności w Gdyni. Letnia odsłona zmagań zaplanowana jest na lipiec: 3 lipca Polska zagra w Austrii, a 6 lipca podejmie Holandię.

Gdzie śledzić wyniki i kupić bilety na mecze kadry?

Wszystkie spotkania domowe w fazie grupowej odbywają się w Polsat Plus Arenie w Gdyni – hali, która stała się koszykarską twierdzą Biało-Czerwonych. Na pierwszy mecz przeciwko Austrii, zaplanowany na 28 listopada 2025 roku, dystrybucję wejściówek prowadzi serwis eBilet.pl.

Fani chcący być na bieżąco z rezultatami powinni śledzić oficjalne kanały FIBA oraz Polskiego Związku Koszykówki. Dla osób analizujących statystyki, serwisy z wynikami sportowymi oferują szczegółowe relacje tekstowe i tabelaryczne zestawienia po każdej kolejce. W drugiej fazie eliminacji szczególnie ciekawie zapowiada się konfrontacja z zespołami z grupy E – Chorwacją, Niemcami, Izraelem i Cyprem.

Dlaczego struktura kwalifikacji jest różna w zależności od kontynentu?

Każda konfederacja kontynentalna samodzielnie ustala ścieżkę wyłaniania uczestników mundialu, dostosowując ją do liczby federacji członkowskich i przysługujących miejsc. Różnice widać doskonale, gdy porównamy europejskie elity piłkarskie z azjatyckim systemem wielostopniowym.

W strefie europejskiej (UEFA) trwa faza grupowa, w której na przestrzeni lat 2025-2026 rywalizują 54 federacje. Rosja pozostaje zawieszona i nie bierze udziału w rozgrywkach. Drużyny podzielono na dwanaście grup – część po cztery, część po pięć zespołów. Zwycięzcy grup awansują do mistrzostw świata 2026 bezpośrednio, natomiast wicemistrzowie oraz czterech najlepszych niezakwalifikowanych triumfatorów grup Ligi Narodów UEFA 2024/2025 wchodzi do ścieżki barażowej.

Szesnaście reprezentacji w barażach zostanie rozdzielonych na cztery ścieżki po cztery ekipy. Formuła przewiduje półfinały i finał w każdej ścieżce – ostatecznie cztery zwycięskie drużyny uzupełnią stawkę uczestników mundialu 2026.

Jak obecnie kształtują się tabele w poszczególnych grupach eliminacyjnych UEFA?

Rywalizacja w grupach europejskich trwa, a układ sił stopniowo się klaruje. Poniżej przedstawiamy zestawienie tabel sześciu wybranych grup, które odzwierciedlają stan zmagań w trakcie sezonu 2025/2026:

Grupy G i H prezentują się równie ciekawie. W grupie G Holandia z dorobkiem 20 punktów przewodzi stawce po ośmiu kolejkach, tuż przed Polską, która zgromadziła 17 oczek. Za ich plecami plasuje się Finlandia z 10 punktami. W grupie H Austria z 19 punktami wyprzedza Bośnię i Hercegowinę (17 punktów), a trzecią lokatę z 13 punktami zajmuje Rumunia.

Jak wyglądał pamiętny mecz Anglia – Polska w eliminacjach do mundialu 2022?

Choć aktualne eliminacje dotyczą kolejnych edycji mistrzostw świata, historia potyczek z poprzednich lat dostarcza wielu sportowych emocji. Jednym z takich spotkań był rozegrany w Londynie mecz eliminacji do mundialu w Katarze 2022, w którym Anglia pokonała Polskę 2:1.

Spotkanie na murawie Wembley rozpoczęło się sennie, a gospodarze długo nie mogli narzucić wysokiego tempa. Pierwsza groźna sytuacja miała miejsce po dośrodkowaniu Bena Chilwella do Phila Fodena – ten uderzył jednak niecelnie głową. Przełom nastąpił w 18. minucie, gdy w polu karnym faulowany był Raheem Sterling. Sędzia wskazał na jedenasty metr, a Harry Kane pewnie zamienił rzut karny na gola. Wcześniej w składzie Paulo Sousy pojawiły się niespodzianki – wystąpili między innymi Michał Helik z Barnsley FC oraz Karol Świderski z PAOK Saloniki, który wybiegł z numerem 9 na koszulce. Kapitan reprezentacji, Robert Lewandowski, opuścił to spotkanie z powodu kontuzji.

W pierwszej połowie reprezentacja Polski nie oddała ani jednego strzału na bramkę rywali. Dopiero zmiany w drugiej części meczu odmieniły oblicze Biało-Czerwonych.

Po przerwie Paulo Sousa desygnował do gry Arkadiusza Milika z Olympique Marsylia, który zastąpił Świderskiego. Początkowo napastnik zobaczył żółtą kartkę za ostry faul na Kanem, ale później jego wejście okazało się istotne. W 54. minucie na boisku pojawił się również Kamil Jóźwiak. Cztery minuty później, po błędzie Johna Stonesa przed polem karnym gospodarzy, piłkę przejął Jakub Moder. Podanie do Milika, zwrotne odegranie do Modera i sytuacja sam na sam – pomocnik Brighton nie dał szans bramkarzowi, doprowadzając do wyrównania.

Remis dodał spotkaniu rumieńców i zmusił Anglików do intensywniejszych ataków. Wojciech Szczęsny kilkakrotnie ratował zespół po akcjach Sterlinga oraz Fodena. Niestety, w 84. minucie Harry Maguire oddał mocny strzał z kilkunastu metrów przy asyście Stonesa, na który golkiper nie miał już odpowiedzi. Właśnie to trafienie rozstrzygnęło losy rywalizacji na korzyść gospodarzy.

Jakie reguły obowiązują w kwalifikacjach piłkarskich na innych kontynentach?

Struktura ścieżki awansu różni się znacząco w zależności od konfederacji. W strefie AFC (Azja) system przewiduje aż pięć rund, począwszy od rywalizacji najsłabszych drużyn z miejsc 27-46 w rankingu FIFA. W drugim etapie do stawki dołącza 26 rozstawionych reprezentacji, które wraz ze zwycięzcami pierwszej rundy tworzą dziewięć grup czterozespołowych. Dwie najlepsze ekipy z każdej grupy przechodzą do rundy trzeciej. Tam osiemnaście zespołów w trzech sześciozespołowych grupach walczy o sześć bezpośrednich biletów na mundial. Drużyny z lokat 3-4 wchodzą do czwartej rundy, której zwycięzcy także awansują, a zespoły z drugich miejsc zmierzą się w piątej rundzie o prawo gry w barażu interkontynentalnym.

Afrykańska konfederacja CAF postawiła na system dziewięciu grup po sześć drużyn. Zwycięzcy grup zdobywają bezpośrednie przepustki, natomiast czterej najlepsi wicemistrzowie trafiają do drugiej rundy – półfinałów i finału. Stawką ostatniego meczu jest udział w barażach interkontynentalnych.

W Ameryce Północnej, Środkowej i na Karaibach (CONCACAF) eliminacje rozpoczynają cztery najniżej notowane federacje, a zwycięzca ich rywalizacji przechodzi dalej. Druga runda to sześć grup pięciozespołowych, w których mecze odbywają się tylko raz, bez rewanżów. Po dwa najlepsze zespoły awansują do trzeciej rundy z dwunastoma uczestnikami podzielonymi na trzy grupy. Tylko zwycięzcy grup zapewniają sobie bezpośredni awans. Dwie najlepsze ekipy z drugich miejsc powalczą w barażach interkontynentalnych. W strefie Ameryki Południowej (CONMEBOL) eliminacje ruszyły 7 września 2023 roku, a premierową bramkę w tych zmaganiach zdobył kolumbijski napastnik Rafael Santos Borré.

Strefa Oceanii (OFC) przewiduje trzyrundowy format. Cztery najsłabsze reprezentacje rozgrywają półfinały i finał. Zwycięzca finału dołącza do siedmiu rozstawionych drużyn w drugiej rundzie, podzielonych na dwie grupy czterozespołowe. Z każdej z nich dwie najlepsze ekipy wchodzą do trzeciej rundy, gdzie w formule półfinałów i finału rozstrzygną się losy awansu. Triumfator finału jedzie na mundial, przegrany otrzymuje szansę w barażach interkontynentalnych.

Jak działa system baraży interkontynentalnych?

W barażach interkontynentalnych weźmie udział sześć reprezentacji: po dwie z CONCACAF oraz po jednej z AFC, CAF, CONMEBOL i OFC. Zostaną one podzielone na dwie ścieżki, z których każda wyłoni po jednym uczestniku mistrzostw świata 2026.

W ramach każdej ścieżki dwie niżej sklasyfikowane w rankingu FIFA drużyny rozegrają półfinał. Stawką jest miejsce w finale, gdzie czeka już najwyżej notowana reprezentacja z danej trójki. Zwycięzcy obu finałów uzupełnią stawkę czterdziestu ośmiu finalistów mundialu.

Wprowadzenie baraży między kontynentami miało na celu zwiększenie szans federacji spoza Europy i Ameryki Południowej. W praktyce formuła ta premiuje drużyny, które potrafią zagrać dwa intensywne mecze w krótkim odstępie czasu – często w neutralnym kraju-gospodarzu turnieju finałowego, by zminimalizować wpływ podróży.

Czy gospodarze zawsze awansują automatycznie?

W przeszłości reguła przyznawania automatycznej kwalifikacji gospodarzom bywała różnie stosowana. Przykładowo, chociaż wspólna oferta Stanów Zjednoczonych, Meksyku i Kanady na organizację mundialu 2026 została zaakceptowana przez FIFA 13 czerwca 2018 roku, to oficjalne potwierdzenie ich bezpośredniego awansu rada federacji ogłosiła dopiero 14 lutego 2023 roku. Decyzja ta była szeroko komentowana, bowiem potrójne przyznanie miejsca bez konieczności przechodzenia eliminacji zmniejszyło pulę dostępną dla reszty strefy CONCACAF.

W przypadku Kataru – gospodarza koszykarskich mistrzostw świata 2027 – ekipa ta naturalnie również nie musi brać udziału w kwalifikacjach. Dla pozostałych uczestników walka toczy się o pozostałe miejsca według opisanych wcześniej zasad dwuetapowych eliminacji w strefie europejskiej FIBA.